Zachęcamy do zapoznania się z rozdziałem autorstwa naszego doktoranta – Kamila Kapicy pt. „The principle of ne bis in idem – a protection against disproportionate penalties. A new version of an old principle”. Rozdział stanowi część monografii „Enforcing EU Law at the National Level – EU General Principles and the Imposition of Fines” (red. prof. Dawid Miąsik), która podsumowuje wyniki badań w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki nt. wpływu zasad prawa Unii Europejskiej na nakładanie kar pieniężnych przez krajowe organy administracji publicznej (nr 2021/43/B/HS5/01252).
Zarówno rozdział i cała monografia są dostępne za pośrednictwem otwartego dostępu.
Rozdział oferuje przekrojową i oryginalną analizę dotychczasowego orzecznictwa TSUE w zakresie zasady ne bis in idem (art. 50 Karty Praw Podstawowych) oraz jego dopuszczalnych ograniczeń (art. 52 ust. 1 Karty). Rozdział zmierza do rozwiązania licznych problemów na gruncie wykładni i aplikacji tych postanowień i dwunastu przesłanek ich zastosowania, które zweryfikować muszą europejskie sądy i organy administracyjne przy nakładaniu kar pieniężnych w tej samej sprawie. Ich zadanie będzie polegało na ocenie, czy nałożenie kolejnej kary – a tym samym kumulacja sankcji lub postępowań o charakterze karnym za to samo zachowanie – jest uzasadniona, w tym czy nie stanowi nadmiernego obciążenia dla jednostki i została poprzedzona wystarczającą koordynacją organów odpowiedzialnych za obie sankcje (Art. 52 ust. 1 KPP).
Niespełnienie wymogów może oznaczać konieczność uchylenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej bądź niedopuszczalność innego, równoległego postępowania w tej samej sprawie. Jednocześnie, praktyka organów, jak i sądów różnych jurysdykcji wskazuje na relatywnie niską świadomość i zrozumienie aktualnego standardu ochrony przed podwójnym karaniem i obowiązku stosowania krajowych przepisów karowych w sposób zgodny z wymogami Karty Praw Podstawowych.
Problematyka ta może zyskać szersze znaczenie systemowe. Z uwagi na coraz częstsze nakładanie się kompetencji do karania naruszeń przepisów prawa UE wynikających z tego samego zestawu faktów – zwłaszcza w dziedzinie regulacji cyfrowych – oraz niedoskonałości mechanizmów koordynacji w zakresie transgranicznego i międzysystemowego egzekwowania prawa UE, sądy i organy krajowe będą musiały zmierzyć się z coraz większą liczbą zarzutów naruszenia zasady ne bis in idem (art. 50 Karty Praw Podstawowych) niż miało to miejsce dotychczas.
